X
x جهت سفارش تبليغ در سایت ثامن بلاگ کليک کنيد




sumerian language/ sumer dili فرهنگ و زبان سومري / سومئر ديلي شبکه اجتماعی منلکساخت وبلاگ در ثامن بلاگساخت وبلاگ حرفه ای | ایجاد وبلاگ

السلام عليك يا علي بن موسي الرضا

نظرات 3

سلام اوْلسوُن سيزه ، اي امام رضا!

ادامه مطلب ...
     

غزلي از حضرت امام خمینی(ره): من به خال لبت ای دوست گرفتار شدم

نظرات 4



1من به خال لبت اى دوست گرفتار شدم     چشم بیمــــار تــــو را دیــدم و بیمار شدم

2فارغ از خود شدم و کوس اناالحق بزدم       همچــــو منصــور خــــــریدار سرِ دار شدم

3غم دلدار فکنده است به جانم، شررى       کـــه بـــه جــــان آمدم و شهره بازار شدم

4درِ میخانه گشایید به رویم، شب و روز        که من از مسجد و از مدرسه، بیزار شدم

5جــــامــه زهد و ریا کَندم و بر تن کردم       خــــرقــــه پیــــر خـــراباتى و هشیار شدم

6واعـــظ شهــر کــه از پند خود آزارم داد       از دم رنــــد مــــى‏آلــــوده مــــَددکار شدم

7بگـــذاریــــد کــــه از بتکــده یادى بکنم       مـــن کـــه با دستِ بت میکده، بیدار شدم

ادامه مطلب ...
     

اوُلوُلوُ کریم

نظرات 2

اوُلولو کریم ، شرقی آذربایجانین « اوُلوُ » کندینده دۆنیایا  گؤز آچیب ، بؤیۆک سؤز اوستادی اولوب ؛ الینده ساز- قوپوز ، اۆره گینده ایلاهی سئوگی جوشوردو. او اؤز دوغما کندینده دونیایا گؤز یوُمدو.


اولولو کریمین قبری - اولو کندی

فرصت الده  ایکن یاخشی لیق ائیله

همیشه     الینده    اختیار   اولماز

گل    گۆوه نمه   دؤولتینه   مالینا

مالا - مۆلکه  عؤمره اعتبار اولماز

دؤرد یانیمیز باغچا اولا ، باغ اولا

سینه م اۆسته دۆیۆن اولا، داغ اولا

بیر کئچیک کی، بؤیۆگۆنه عاق اولا

دۆشر  ائل گؤزۆندن، بختیار اولماز

«اوُلوُلو کریم» ی   آختاران   تاپار

بیر  کؤنۆل  یاپان ،  کعبه نی  یاپار

سَن  چالیش  ایشینی  حق  ایله  آپار

حقدن غیری ، کیمسه سَنه یار اولماز


     

داش قاشلار

نظرات 0

بو ده یَرلی داشلار اوزوک قاشی و .... اولارق ایشله نیر.


فیروزه  ( منبع: جفرافیا از نو)


فیروزه (منبع: جغرافیا از نو)


عقیق ( منبع: جغرافیا از نو)

     

ترکان شهرستان سنقر (کرمانشاه)

نظرات 0


سنقر کلمه ای ترکی و نام یک پرنده شکاری است و در تعدادی از اسامی ترکی مانند بایسنقر دیده می شود.

سنقر از دوره سلجوقیان محل اقامت ترکان سلجوقی بوده است. در دوره مغول به یک شهر تبدیل شد.در زمان ناصرالدین شاه قاجار ، سنقر و کلیایی( منسبوب به ایل کرد کلهرکه به این منطقه کوچیده اند) ضمیمه اسدآباد همدان شد و اکنون بخشی از کرمانشاه است.

درشهرستان سنقر و روستاهای آن ، ترکان زیادی زندگی می کنند و در نام این روستاها واژه های ترکی " قوریچای " ؛ " قره بُلاغ " ، " آق بُلاغ " ، " قره تپه" ، " قشلاق"  و ... دیده می شود. زبان مردم آن ترکی ، کردی ، فارسی است و شیعه هستند.

چند ضرب المثل سنقری:

1-"آت المه می آخور باغلياو".

(هنوز) اسب نخريده آخورش را می بندد.

قبل از رسيدن به اصل مقدمات، فرع را فراهم مي كند.



2- "ايوزي بيجه اوخيجين سيونری بيجه كوجيجين".

با همه خردي، حرفهاي بزرگ (حكيمانه) مي گويد.

معادل: فلفل نبين چه ريزه .....



3- "اون  ديرمانه ، بيجه بتمان اوني يوخ".

در ده آسياب يك من آرد ندارد

معادل : آه در بساط ندارد.



4- "ايولماغ بي گون ، شيون بي گون"

مردن يك روز است و شيون يك روز

معادل:بالاتر از سياهي رنگي نيست.



5- "ساوغ دمر ديوگماغ"

آهن سرد كوبيدن

معادل : آب در هاون كوبيدن



6- "سينوغ قولي بوينه باغله له".

دست شكسته را به گردن مي بندند

معادل : دست شكسته وبال گردن



8- "سنه خير گورن، تاري ره بلا گوري".

آنكه از تو خير ببيند از خدا بلا مي بيند (خير نيستي)

نظير: اگر خير داشت اسمش خيرالله بود.



8- " فيل ايسين ،هندوستان يوليني لقه لر".

آنكه فيل بخواهد راه هندوستان را بايد بپيمايد

نظير: هر كسي طوطي بخواهد جور هندوستان كشد.



9- "قزم سنه ديام ، گلينم سه ايشر".

دخترم به تو مي گويم عروسم تو بشنو

معادل: در به تو مي گويم ، ديوار تو بشنو



10- "قوش قاناتنه ، ياغچيري".

پرنده با بالهايش زيباست

تاكيد بر گرامي داشتن اقوام و بستگان دارد.



11- "پيونه چي اياغ يالان اولي".

پينه دوز پا برهنه مي شود.

نظير : كوزه گر از كوزه شكسته آب مي خورد



12- "گوري يوخ كي كفني اوله".

گور ندارد تا چه رسد به كفن

نظير:آه ندارد كه با ناله سودا كند



13- " منم آتمنه باغلاو خان آتي قدنه".

اسب مرا هم پيش اسب خان ببنديد.

معادل: با بزرگان پيوند خورده است



14- "مفت طناف دوشسي گيرنه ، اوزيني بوغر"

طناب مفت گيرش بيايد خود را خفه مي كند (مفت خور است)
معادل: مفت باشد اگرچه كوفت باشد.



15- "يه كه لقمه آرمي بوغر".

لقمه بزرگ آدمي را خفه مي كند

نظير: پا را به اندازه گليم دراز كن



16- "ليلاجه باج ورمز".

باج به ليلاج نمي دهد.

معادل : باج به شغال نمي دهد.



17- "لالايي بيلاوسه نييه يوخو آپارمياو".

اگر لالايي گفتن بلدي چرا خوابت نمي برد.

نظير: اگر بابا بيل زني باغچه خودت را بيل بزن



18- "هم ياغله ، هم داغله ".

معادل : گاهي بع نعل بزن گاهي به ميخ



19- "هر يولي بيجه يولچي بيلي".

هر راهي را رهروي مي شناسد.

نظير: همه چيز را همگان دانند.



20 – "ياغ وارو سورت اوز چات قچووه ".

اگر روغن داري به ترك پاي خودت بمال
معادل:كل اگر طبيب بودي ، سر خودت را دوا


ادامه مطلب ...
     

زبان ترکی و زبان های سرخپوستی

نظرات 0














  • ميزقان ( فلوت سرخپوستان)


اوْخ - ياي







گليم سزخپوستان





امريكا قطعه سينده ياشايان قيزيل ده ريلي لرين ديلي ، تورك ديللرينه چوْخ بنزه يير.


1) مايا ديلي:


مايا يازيسي


مايا ديليندن:


kin : گون ( توركجه) ( بير گون ، ايكي گون ... روزي ، يك روز ؛ گون = گونَش (خورشيد)




chan : چايان ( ايلان - چايان / مار )




yax ( ياش) : ياشيل ( گؤمگوي ، گؤي / سبز ، كبود و آبي )


Qin بو سؤز اوچ آنلامدا ايشله نيردي: الف) گونش (خورشيد) ب) گون ، گوندوز (روز) ج) بيرگون ، گونلرين بيرينده (روزي ، يك روز)

o-qin مايا ديلينده " ايكيندي ، گون باتان چاغي " (بعداز ظهر) دئمكدير.

Osh بو سؤز " اوچ / اوش " (3) آنلامينا دير.

Tataمايا ديلينده " دَده ، آتا " ( پدر ، پدر بزرگ) دئمكدير.


Pal مايا ديلينده " بالا ، اوْغول ، اوُشاق " (فرزند ، پسر) آنلامينا دير.



us:vulture مايا ديلي ( اس – بوري ديوان لغات الترك / اوس: لاشخور )
Ux: three ox, اوش / اوچ
Yax : green ياش
Ya-yax : very green يام – ياشيل
Kin : day. Sun گون
bay: fat پيي
Kak: fire قاقيلجيم / قيغيلجيم ( شراره آتش)
U: he او
Otot= otoch: house (dwelling) اوتاق ( اوْتورما يئري)
Chak / chakki : rain, rain deity
Chak: lightning شاخماق ، شاخيماق ، چاخماق ( ايلديريم شاخماق)
Kal : room قالماق
Bah: head, top, first باش
Bathe: warrior بهادُر (bah باش / te تير ، چوب بلند ، نفر اول در چوب بلند)
But: to fill دوْلدورماق ( آنجاق بيتمك : سوْنا چاتماق فعل ينه ده بنزه يير)
Chan:serpent ايلان – چايان
Chan : sky شَن ليك ( جشن و شادي براي آسمان و تنگري؟)
Chanil : public ceremony شنليك
Chij: deer جئيران – جويور
Chum: seating / to sit چؤمبه لمك ( (اوْتورور ، چؤمبه لير chumla: sits
Chun : to sit چؤنبه لمك ، چؤمبه لمك
Elkin: east : ايلري ( گون چانا ساري ، بطرف مشرق) ul سومئر توركجه سينده پارلاماق و اولدوز سؤزون كؤكو kin مايا ديلينده گون ؛ دئمك بو سؤز " گون پارلايان يئر ، مشرق آنلامينا دير)
Em : to descend ائنمك ، يئنمك
Ichil:in , within ايچ ، ايچَري
Jol: head يولبارس ( يوز پلنگ) ؛ مثالjol kuh: head god ) )
Kay: fish اصلينده سومئر توركجه سيندن ، قوتان قوشونون (نوعي پرنده ي بزرگ ماهيخوار، پليكان) آديندا دا وار دير. احتمالا در عربي به شكل " حوت " است اما در بسياري از زبان هاي ديگر كه منشا تركي دارند ديده مي شود)
Kej : deer كئييك ( جئيران)





2) آزتك ديلي: (زبان آزتك)




  • Temoa: دامماق (چكيدن آب) ( هاب ئله داملا ، دامجي سؤزلري نين كؤك)


A سؤزو " سو " آنلامينا دير. A-tl سؤزونده tl آدليق حالي نين ( حالت اسمي) شكيلچي سي دير.





Calixtlahuaca : بو سؤزده cal ( قال) ائو (خانه ، اقامتگاه) آنلامينا دير. توركجه ده " قالماق " ( اقامت كردن ، ساكن شدن)



Mapachtepec: بو سؤزده tepe ( تَپه ) توركجه سؤز دور. С (ك) ايسه پسوند مكان دير ( ائو – ده – كي پسوند مكان). Mapach ( راكون : بير پيس قوْخو سالان حيوان )



Xocoyoltepec : بو سؤزده ده تپه كلمه سي وار دير. Xocoyol سؤزو " اوه ليك " ( گياه ترشك كه در روستاها ي آذربايجان شرقي داخل آش مي ريزند تا ترش مزه شود؛ (ك) ايسه پسوند مكان.


Tozoztontli: بو سؤز آزتك آيلاريندان بيري دير. بو سوزه to " تويوق " (مرغ ، پرنده) و so " سوموك " (استخوان) سؤزونه بنزه يير. بو آيين آنلامي " آييق و يوخوسوز قالماق " دير. لوگوگرامدا اوْلدوغو بئلينه سوموك باتان تويوق ( قوُش) يوخوسوز قالار.


NAN: ننه ، آنا (مادر)




Ilancueitl : بو سؤز " قاري ننه نين اتَگي " ( دامن پير زن) آنلامينا دير.Ilamaسؤزو " قاري ننه" دئمكدير. il amaسوزو بو موقعيتده ilan سؤزونه چئوريلميشدي. Ul سؤزو تورك ديلينده " اپريمك ، قوْجالماق " آنلامينا دير.
ama= آنا




Chilapan : بورادا apan سؤزو " چاي ، ايرماق ، آخان سو " آنلامينا دير. سومئر توركجه سينده ab سؤزو " چاي ، دريا " آنلامينا ايدي.



باشقا قيزيل ده ري لي لرين سؤزلريندن:
 Etu : گونش ، سومئر ديلينده utu( گونش تانريسي)

Gaagii : قارغا


Tawa : گونش ( اصلينده سومئر توركجه سيندهtab ايستي آنلامينا دير. توركجه ده توْو وئرمك " ايستي ايله قيزارتماق فارسجادا تَف دادن)


Kok گئجه ( اصلينده سومئر ديلينده gig قارانليق)


Mahpii گؤك ، گؤي ( عيلام ديلينده nap)


آيي ، پوْتا ( توركجه ده آيي بالاسينا " پوْتا " دئييلير) : Nita

تولكو Tokala



Theodore G. Schurr Professor of Anthropology (استاد دانشگاه پنسيلوانيا)
او قيزيل ده ري لي لرين گونئي آلتايدان آمريكايا گؤچدوكلريني سؤيله يير.


ادامه مطلب ...
     

فرهنگ کوچک ترکی ساخا به انگلیسی

نظرات 0


مراسم آیینی رنگین کمان در میان ترکان ساخا (یاقوت)


فرهنگ کوچک ترکی ساخا (یاقوت) به انگلیسی

حجم :851 کیلو بایت
تعداد صفحات:51
زبان :ترکی ساخا - انگلیسی

توضیح : حروف صدادار بلند دو بار نوشته شده است.


ساخا تورکجه سیندن اؤرنک لر:

آت (اوزون " آ ") : آد

آت (قیسا " آ ") : آت

آتاخ : آیاق

بار: وارماق ، گئتمک

بوُ : بوُ ( ضمیر اشاره)

یوُس : بیشمک ( 1- بیچمک 2- بیشمک ، پیشمک)

کئل : گَل (کئلی – باری : گلمک – گئتمک)

کؤس : 1- گؤز 2- کؤچ ، کؤچمک

کۆن : گۆن

قین : قیلماق ( ائتمک)

موُروُن : بوُرون

موُس : بوُز

اوغوُس : اؤکوز

اوتتوک : یاناجاق (سوخت)

اوخ : اوخ

ایس : ایش

ایس : ایچمک

ساس : یاش ( سنّ) (ی ترکی آذربایجانی س ساخا تورکجه سینده)

ساس : یاش ( یاشینماق : گیزلنمک ، یاشماق وورماق)

سۆس : یۆز (100)

سانگا : یئنگی ، یئنی

تارا : داراق

تیس : دیش

تؤبؤ: تپه ، باش

توُر: دوُرماق

اوُمای : دوغماق ( ژاپون دیلینده umu)

اوُموُقان : اوُنوُتقان ( فراموشکار)

اۆس : اۆش (3)

خار: قار

خاس: قاز ، غاز

خاس : قازماق

یس : هیس ، تۆستو


ادامه مطلب ...
     

ملکه تومریس ( افسانه یا واقعیت)

نظرات 0

ملکه تومریس سکایی اولین خاقان  مقتدر زن در قرن هفتم قبل از میلاد است. او با امپراتوری هخامنشی به جنگی نابرابر پرداخت."تومریس" یونانی شده لفظ "دَمیر" (آهن) ترکی است.

او نوه افراسیاب (آلپ ارتونقا) سکایی  بود که برخلاف پدر بزرگش متمایل به دفاع بود و روحیه ی تهاجمی نداشت. اما کورش هخامنشی آنرا بعنوان یک نقطه ضعف تلقی کرد و بی درنگ به سرزمین سکائیان تاخت.

سکائیان با عقب نشینی تنها زمین های سوخته را پشت سرشان باقی می گذاشتند و درصدد فرصت مناسب برای حمله بودند. سرانجام سپاه کورش خسته و درمانده شد و کورش پیشنهاد کرد که در صورت ازدواج با او از حمله به سائیان خودداری خواهد کرد. اما ملکه تومریس نوه افراسیاب آنرا حیله جنگی دشمن دانسته و از ازدواج خودداری کرد.

کورش از رد پیشنهاد او با تومریس خمشگین شد . این بار با لشکری آزموده و سگان شکاری برای بو کشیدن و تعقیب دشمن به میدان آمد. ملکه سکائیان حالت تدافعی گرفت و در یک مکان مناسب منتظر سپاه کورش ماند.

هر دوسپاه در چند کیلومتری یک دیگر اردو زدند. اما کورش پیشدستی کرد و  وسط دو سپاه یک چادر سور و سات و عیش و نوش زد.

پسر تومریس از شبانه به چادر تاخت و آنرا به یغما برد و به خوشگذارانی پرداخت اما از حلیه دشمن غافل شد و سربازان پارسی با یک حمله او و محافظان را به قتل رساندند.

ملکه تومریس از مرگ فرزند بسیار آشفته ونالان شد و با خود قسم خورد که " قسم به خورشید که تو ای کورش ، فرزند مرا با شراب و ناجوانمردی کشتی و من تو را در خون غرق خواهم کرد.

دیگر او سپاه پارسی از تیراندازان ماهر سکایی شکست سنگینی خورد و دچار تلفات جانی زیادی شد که کورش هخامنشی نیز در میان کشتگان افتاده بود.

ملکه تومریس سر کورش هخامنشی را در یک خیک پر از خون انداخت و گفت : در زندگی از خون ریختن سیر نشدی اما حلا من تو را از خون سیراب می کنم.