فرهنگ آواشناسي (زبان تركي به فارسي؛ انگليسي به تركي ؛ تركي استانبولي به فارسي) حجم 985 كيلو بايت ، pdf

خوشبختانه علم آواشناسي در ايران پيشرفت خوبي داشته است و كتاب هاي دكتر حق شناس و دكتر ثمره شايسته تقدير و اعتنا هستند . براي دانش جوايان و پژوهشگراني كه مي خواهند مقالات آواشناسي را از زبان فارسي به تركي و يا به عكس ترجمه نمايند ، اين فرهنگ را تدوين و تاليف كرده ام.

1-  در زبان تركي برخلاف برخي از زبان ها ، حرف تعريف (ال تعريف در عربي و .... ) وجود ندارد.
2- در زبان تركي ، مقوله جنس ( مذكر، مؤنث ، خنثي) وجود ندارد. در زبان آلماني و روسي ،سه جنس - و در عربي و فرانسه -  دو جنس وجود دارند كه مثلا وقتي در عربي واژه ي " رَجُل " (مرد) مذكر است ، افعال و ضماير اشاره و ديگر ضماير و صفات ، بايد مذكر آورده شوند.
3- در زبان تركي افعال بي قاعده وجود ندارد (تنها فعل بودن- دي/ دير / ايدي / ايمش- بي قاعده است). در حالي كه در بيشتر زبان ها ، يادگيري افعال بي قاعده بر دشواري كار مي افزايد.
4- در زبان تركي تنها نُه (9) مصوت (واكه) وجود دارد. همه واكه ها نيز مصوت كوتاه هستند.
5- در زبان تركي جايگاه تكيه در واژ ه ها و افعال مشخص است.
6-  در زبان تركي قانون هماهنگي واكه اي وجود دارد كه سبب گوشنواز بودن كلمات مي شود و توالي هر واكه در داخل كلمه مشخص است. مثلا واكه هاي پيشزباني (اينجه ) هميشه با واكه هايپيشزباني ، و واكه هاي پسزباني (قالين) با واكه هاي پسزباني مي آيند.
 7-  براي صرف افعال و ضماير و كلمات از پسوند استفاده مي شود. اين موضوع سبب مي شود كه ريشه كلمات و اسماء و افعال به راحتي قابل شناخت باشد.
گؤز+ له + مَك = گؤزله مك (انتظار كشيدن)

گؤ‍ز+ لوك = گؤزلوك (عينك)

8- در زبان تركي آواهاي درونسو (مانند برخي از زبان هاي افريقايي)  وجود ندارد و همه آواها با خارج شدن هواي شش ها پديد مي آيند

9-  آواهاي " ع ، ط ، ظ ، ذ ،‌ ض " در تركي وجود ندارد.

10 – در زبان چيني هر واژه ممكن است چندين آهنگ داشته باشد كه معناي كلمه را تغيير مي دهد. اما در زبان تركي چنين چيزي وجود ندارد.

تنها موضوعي كه يادگيري زبان شيرين تركي را سخت مي كند ، استفاده از الفباي عربي در نوشتن واژگان تركي است.

گؤك تورك دولتی نی اويغورلار ييخديلار٬اويغور دولتی ايسه منغولارين الي ايله داغيلدی٬ بوندان سونرا گؤك تورك اؤلكه سينه˝ منغولستان˝ آدی وئريلدی.

     منغوللار آذربايجانا آخين ائده نده٬ديليميزده كی منغولجا سؤزلرين سايی چوخالميشد‍ی.

آنجاق٬منغول ديلی٬تورك ديلی نين قورللاريندان بيری اولدوغونا گؤره ٬ آذربايجان- منغول

ديللرينده ايشله نن سؤزلرين سايی دا اولدوقجا چوخ اولموشدو.