حیدر بابایه سلام

>>> تاریخ انشتار پست :24 اسفند 1393


کتابت قرآن بخط استاد شهریار





تصویر اولین نسخه از کتاب شعر «حیدر بابا» که در سال 1332 چاپ شده

حیدربابا منظومه سی

حیدر سؤزو عرب دیلینده " آسلان / آرسلان " آنلامینا گلیر.

بو سؤز، حضرت علی علیه السلامی دا "لقب"ی  دیر.

آسلان ، تورک لر آراسیندا  ایگیدلیک  علامتی  دیر.

حیدر سؤزو شخص آدی اولاراق دا ایشله نیر.

بابا سؤزو " پیر ، مرشد کامل ، پیر طریقت " کیمی ده ایشله نیر.

حیدربابا ، اوستاد شهریارین دوغولدو کند و بو کنده اؤزآدینی  وئره ن داغین آدی دیر.

حیدربابا ؛ الی آچیق ، برکتلی ، گؤنوللری  شاد ائیله ین ، کندلی لرین دایاغی ، ائلیمیزین سایقیلی آغ ساققالی  کیمی  گؤستریلیر.

 

حیدربابا منظومه سی، هجایی  وزن ینده  دیر. آنجاق اوستاد شهریار بورادا  یئنی بیر هجایی شعر شکل ینی  ابداع و یاراتمیشدیر ، اوستاددان سونرا دا تورک  شاعیرلری اونو تقلید ائتمه یه ، اونا " نظیره " یازماغا باشلامیشلار.

حیدر بابا منظومه سینده ایشله نن "سس- فونئم لر" ده  آخیجی و آهنگلی دیر. سانکی ، اوستا  بیر  اوزان-عاشیق ، اونو طبیعت قوینوندا اوخویور ؛ داغلار ، بولاقلار ، قوشلار ، چیچک لر ده  اؤز اوره یه یاتان سس لری ایله اونا جواب قایتاریر.

آنجاق شاعیر بابامیزین  اوره گی ؛ گاه سئوینج ایله جوشور گاهدان  دا نیسگیل دن- آیریلیقدان  داریخیر. نئیله مک اولار کی، " سلیماندان ، نوحدان قالان دونیادی".

حیدربابا منظومه سی  دونیانین ان دیری و جانلی منظومه سی دیر. بو منظومه ده ، بوتون  منظره – گؤرونتولر،  چوخ خوشا گلیم و دوغال( طبیعی)  ترسیم اولونموشدور:

1) یاغیشلی بیر گوندور . حیدربابا داغی نین باشیندا ایلدیرملار شاخیر ، چاققیر – چاققیر سئللر آخیر ، جاوان قیزلار دا  بو منظریه  باخیر.

2) باخچالاردا چیچکلر آچیب  ؛ دووشانلار  کوللارین  دیب ینده اویناییر ، کهلیک لر ده  گؤیده  اوُچور.

3) بایرام چاغی دیر ، قار چیچگی  چیخیب ، آغ بولوتلاردان  دا  باهار یاغیشی دامجی - دامجی  سوزولور.

................

هر کیم حیدربابا منظومه سینی ، عؤمرونده  بیر یول اوخوسا ، اونو یاددان چیخارا بیلمز. چونکی ، حیدربابا ، بیزیم کئچمیشیمز دیر. اولو بابالاریمیزدان  بیزه  قالان  توکنمز بیر خزینه - یادگار دیر. تورک  دیلی نین " شاه اثری" دیر.

حیدربابا منظومه سی ، دونیانین چوخ دیللرینه  ترجمه ائدیلمیشدیر. بو گون دونیادا  حیدربابا منظومه سی اوزوندن " آذربایجان دیلی نین گرامری " تدریس اولور.













استاد شهریار در حال شعر خواندن



حيدربابا ، يوْلوم  سننَن  کج اوْلدى
عؤمروم کئچدى،گلممه ديم،گئج اوْلدى
هئچ  بيلمه ديم  گؤزللرون نئج اوْلدى
بيلمزيديم دؤنگه لر وار ،‌ دؤنوم وار
ايتگين ليک وار ، آيريليق وار ، اؤلوم وار




مقبرة الشعرای تبریز (آرامگاه ابدی استاد شهریار)


دانلود منظومه ی حیدربابایه سلام به انگلیسی pdf

آشنایی با واژه های ترکی در انگلیسی

>>> تاریخ انشتار پست :24 مرداد 1391

 بیشتر واژه ها و لغاتی که از زبان ترکی وارد انگلیسی شده است ، نام های جغرافیایی و قومی می باشد.

نام های اقوام ترک مانند ترکمنTurkman ، اُزبک Uzbek ، هون Hun ، اُیغورUighur ، قاراقالپاق  Kara-kalpak ، ترکTurk ، قرقیزKirghiz ، باشقرد Bashkir.

البته برخی از این واؤه ها ، از زمان کهن وارد انگلیسی شده است مانند واژه ی Hun .

واژه ی Turk نیز از زبان لاتین وارد فرانسوی و انگلیسی میانه شده است.

نام های جغرافیایی مانند : قره گؤل Kara kul ، ایسیک گؤل Issyk kul ، قزل قوم Kyzul kum .

 شاید ریشه ی برخی از واژه های کهن انگلیسی نیز با زبان ترکی پیوند نزدیک داشته باشد مانند پسوندهای – arch ( با واژه ی ارک در ترکی به معنای قدرت) و bourg / borourgh به معنای شهر ( با واژه ی " بارک " در ترکی باستان به معنای سرا و خانه.  واژه ی bark در سنگ نوشته های ترکی کول تکین در مغولستان کنونی به سال 732 م./ 114ه. و بیلگه کاغان به سال 734 م. / 116 ه. چندین بار تکرار شده است.

در کتاب هزار ساله دیوان لغات الترک محمود کاشغری این واژه بشکل " اَو بَرق "  و در فرهنگ سنگلاخ به شکل " اوی بارق " آمده است.

شاید این واژه توسط اقوام آوار و یا اقوام هون به سرگردگی آتیلا به زبان های اروپایی وارد شده است).

حال به چند مورد از واژه های ترکی در انگلیسی اشاره می کنیم:

1) aga (آقا) : از ریشه ترکی " اکه " به معنای برادر بزرگتر.

2) bairam (بایرام ) : در کتاب هزار ساله دیوان لغات الترک به شکل " بَذرَم " آمده است.

3) bey ( بگ ، بیگ ، بَی) : از واژه های بسیار کهن ترکی باستان و یکی از مناصب سیاسی و نظامی ترکان و به معنای ثروتمند.

4) beygum (بیگُم) :در شبه قاره ی هند به اسامی شاهزاده خانم های مسلمان لفظ ترکی بیگم را اضافه می کردند.

5) buran (بوران) : از زبان ترکی وارد روسی و سپس انگلیسی شده است.

6) bosh (بوش) : از زبان ترکی به شکل kibosh وارد انگلیسی شده و اصطلاح put the kibosh on را ساخته اند.      

7) bashi – bozouk ( باشی بوزوق): لقب یک گروه از سربازان عثمانی.

8) caftan ( کافتان): نوعی لباس که در کتاب هزار ساله دیوان لغات الترک به صورت " قَفتان " و در فرهنگ ترکی به فارسی سنگلاخ تالیف میرزا مهدیخان استرآبادی به شکل های " قبتان / قفتان / خفتان " آمده است.

9) caique (قایق) : از زبان ترکی عثمانی وارد ایتالیایی و سپس فرانسوی و انگلیسی شده است.

10) caracal (قره قوُلاق): نام جانوری که در فارسی به سیاه گوش یا وشق ترجمه شده است . این واژه از ترکی وارد فرانسوی و روسی نیز شده است.